Spoeddebat 18-2-10

Samenvatting debat 18 februari 2010:

SP / dhr Van Gerven dient een motie voor ADR in. In zijn betoog wijst dhr Van Gerven op de dalende cijfers en het non-effect van de JA/Nee Campagne. Ook wijst hij op de breed gedragen overtuiging bij betrokken hulpverleners dat toename van orgaandonaties alleen met de voorwaardescheppende ADR-wet kan worden bereikt. Ten slotte wijst de SP op het brede draagvlak onder de Nederlanders voor ADR.
De motie is ondertekend door SP, Groen Links en D66 en wordt na hoofdelijke stemming verworpen.

Groen Links/ mw Sap dient een motie in, die ook door de 3 genoemde partijen onderschreven werden. Deze motie draagt een opting out systeem voor, waarbij ADR nadrukkelijk wordt meegenomen. Deze motie wordt ingetrokken.
Het onderzoek naar systemen is gebaseerd op wat mensen zeggen te gaan doen en niet wat zij daadwerkelijk zullen doen.

PVDA/mw Yücel, dient ook een motie in, waarin zij de minister verzoekt om binnen 4 weken met een definitieve kabinetsreactie te komen op het ATS-onderzoek van de Universiteit van Tilburg. Deze motie wordt bij hoofdelijke stemming aangenomen.
De PVDA zal zich op grond van de uitslag van het PVDA-congres uitspreken voor een vorm van ADR. Met een verdiepend debat in maart, waarbij het ATS-rapport onder meer wordt meegewogen, wil deze fractie tot een gefundeerde conclusie kunnen komen.

D66 / mw Koşer Kaya stelt in haar betoog dat ADR voor D66 het toppunt van zelfbeschikking vormt, en pleit er voor dat niet langer gewacht moet worden met invoering van ADR. Verder is het ADR nooit op dezelfde wijze onderzocht als ATS, zoals de minister beweert.

PVV/mw Agema vraagt naar de status van de procedures in ziekenhuizen. Met name de Twentegroep vraagt patiënten bij intake of zij in het donorregister staan. Mw Agema meent dat dit een zeer goede stap is om in alle ziekenhuizen een grote slag te slaan.
Verder vraagt mw Agema zich af wat de status is naar onderzoek van de Living Donor Exchange List (LDEL). Zij stelt ook nog, dat een nier van een levende donor een prognose zou hebben van 24 jaar ten opzichte van een postmortale nier van 2 jaar. Op deze veronderstelling wordt zij later gecorrigeerd.
Verder wijst mw Agema op de communicatie tussen arts en nabestaande, die aan verbetering onderhevig zou zijn.

SGP/dhr Van der Vlies stelt dat er te veel ethische vragen zijn die om antwoord vragen. Het lichaam van de overledene valt niet toe aan de staat. ADR of geen-bezwaar strookt niet met de grondwettelijk gewaarborgde integriteit van het eigen lichaam. De SGP wil pas in maart verder debatteren en niet in een spoeddebat over een wetswijziging hoeven beslissen.

CDA/dhr Ormel wil het standpunt van de regering niet in een spoeddebat definitief maken. Wel is belangrijk om intensievere voorlichting te ontwikkelen naar wat er echt gebeurt bij een transplantatie procedure.

CU / mw Wiegman-van Meppelen Scheppink een spoeddebat is niet het juiste middel om een systeemwijziging te forceren. Regelmatige herinnering bv door afdeling Burgerzaken bij de gemeenten, kan een goed middel kunnen zijn om mensen te bewegen zich te registreren.

VVD/ mw Van Miltenburg: de campagne loopt nog en de conclusie als zou deze niks opleveren is te voorbarig. Toename van registraties lijken er niet eens zozeer toe te doen, als wel het aanzetten tot gesprek en nadenken over een keuze. Dat gebeurt met de campagne Nederland zegt JA. De staat heeft niet te beslissen over wat er met gezonde organen van een overledene gebeuren moet. Organen zijn geen staatseigendom.

Respons van minister Klink / CDA:
Een systeemwijziging is niet de toverformule waarmee de wachtlijsten zullen verdwijnen.
Het onderzoek naar ATS, dat met dezelfde berekeningsmethoden en dezelfde opzet als dat bij ADR is gedaan door de Universiteit van Tilburg, geeft met een 28% verbetering aan, dat de systeemwijziging die het kabinet bepleit hoger uitkomt dan ADR (26% verbetering), maar niet hoger dan ADR+. De verschillen tussen de systemen zouden niet significant zijn. Verder is er internationaal vergelijkingsmateriaal. In enkele landen, ook Europese, heeft het geen-bezwaar systeem niet gewerkt.
Er zijn 20.000 extra registraties bijgekomen en dat is niet niks. Niet alleen de campagne zit nog in een beginfase maar ook de pilots in de verschillende ziekenhuizen. In Spanje heeft de organisatie in ziekenhuizen ervoor gezorgd dat er veel verbetering optrad mbt de wachtlijsten. Dat lag niet aan de wetswijziging.
De LDLE is door de Gezondheidsraad afgeraden.
Onderzoek naar de status van non-heartbeating donorship wordt vervolgd.
Als de resultaten van de campagne en de ziekenhuizen bekend zijn, kan besluitvorming omtrent eventuele systeemwijziging plaatsvinden. In maart volgt een brief hierover.

De transcripties van het gehele debat zijn hier terug te vinden: http://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/verslagen/plenaire_vergadering_18_februari_2010.jsp